مقاله گنبد در معماری ایران

دسته بندي : عمران و معماری

در تعریف هندسی، گنبد مکان هندسی نقاطی است که از دوران چِفدی مشخص حول یک محور قائم به وجود می آید. اما در زبان معماری گنبد پوششی است که بر روی زمینه ای گرد برپا شود.

گنبد از سه قسمت تشکیل شده است:

  1. گنبد خانه یعنی زمینه گنبد
  2. بَشن = هیکل یعنی قسمتی که روی زمینه ته رنگ به صورت مکعب بالا می آید و یک یا دو طرف آن باز است (در گنبدهای قبل از اسلام هر چهار طرف به دهانه های باز منتهی می شد.)
  3. چپیره = جمع شده

از آنجائیکه در معماری ایرانی به ندرت به ته رنگ گرد بر می خوریم و معمولاً قسمت انتهائی بشن به شکل، مربع و گاهی مستطیل است با چپیره کردن آنرا تبدیل به دایره می کنند بعد گنبد روی آن سوار می شود. به همین دلیل مرحله چپیره شدن در گنبدسازی شایان توجه است زیرا امکان داشتن زمینه گرد است که اجرای نهایی پوشش گنبد را میسر می سازد.

معمولاً در نقشه هائی که پوشش به صورت گنبد طراحی می شود زمینه را به شکل مربع در نظر می گیرند تا به سادگی بتوان آنرا تبدیل به 8 و 16 و 32 و بالاخره دایره کرد. گنبد سازی در ایران به ندرت روی زمینه مستطیل نزدیک به مربع هم اجرا شده است در این صورت مستطیل تبدیل به 6 و 12 و سپس بیضی نزدیک به دایره می شود و گنبد روی بیضی قرار می گیرد. به این نوع گنبد که مقطع افقی آن به جای دایره بیضی است کمبیزه گفته اند. از نمونه های این نوع گنبد با ته رنگ بیضی مسجد حاج رجبعلی تهران و امامزاده زید بن علی در ورامین قابل ذکرند.


دسته بندی: عمران و معماری

تعداد مشاهده: 435 مشاهده

کد فایل:11934

انتشار در:۱۳۹۸/۱۰/۱۴

حجم فایل ها:172.5 کیلوبایت

تعداد صفحات: 22

زبان: فارسی

سال انتشار: نامشخص

محل انتشار: نامشخص

فرمت: (DOC) قابل ویرایش

منابع و مآخذ: دارد

جدول و نمودار: ندارد

عکس و تصویر: ندارد


اشتراک گذاری:
 قیمت: 15,000 10,000 تومان
پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود.   پرداخت و دریافت فایل

محصولات مرتبط


سفارش تبلیغات در شاپرفا